No ecuador da crise, o Goberno de España foi consciente de que unha das administracións que máis estaban a sufrir as consecuencias e que mellor podían contribuír á creación de emprego eran os Concellos.
O primeiro Plan de Investimento Local no 2009 contaba cunha inversión de 8000 millóns de euros e permitiu que os concellos realizaran obras de infraestruturas, equipamentos e servizos públicos, ó tempo que creaba emprego, máis de 400.000 postos de traballo, e mantiña a actividade económica de miles de pequenas empresas, máis de 14.000 en toda España.
Tamén nese mesmo ano aprobábase un Real Decreto que autorizaba ós Concellos a realizar operacións de endebedamento para financiar o seu déficit de tesourería a 31 de decembro, algo que permitiu aliviar os problemas de liquidez de empresas e autónomos, ó facilitar os pagos das súas débedas pendentes. Xunto cun adianto do pago do fondo especial de financiamento a favor de concellos con menos de 20.000 habitantes, cun montante de 60 millóns de euros.
Tralo éxito deste plan estatal de inversión e apoio ós concellos no seguinte ano 2010 comezábase un segundo Fondo para o Emprego e a Sustentabilidade Local cunha dotación de 5000 millóns de euros. Un plan que conseguía crear preto de 300.000 novos postos de traballo directos e miles de indirectos para minorar os efectos negativos da grave recesión económica.
Todo elo supuxo unha sobrefinanciación municipal que veu ben para axudar ós concellos a implantar nos seus territorios as novas tecnoloxías para favorecer o desenvolvemento dunha economía sostible social e medioambientalmente, que nos poida levar a un cambio de modelo económico, manter e xerar emprego e axudar a manter as prestacións sociais en tempos de crise.
Esta sobrefinanciación local supuxo na provincia de Lugo unha aportación do Goberno de Zapatero de 101.299.452 euros, nun tempo de gravísima crise económica e redución drástica nas arcas municipais. Pola contra o goberno galego do PP de Feijóo pouco ou nada ten feito, máis que reiterados anuncios que non veñen seguidos de ningunha medida económica, e unha redución drástica nas prestacións e dereitos sociais dos galegos, en políticas de emprego, educación, sanidade ou dependencia. Ben o contrario as medidas de axuste económico da Xunta de Feijóo ten reducido nun catro por cento os fondos anuais que recibían os concellos galegos.
Institucións locais, tamén gobernadas por socialistas, como a Deputación Provincial de Lugo que puxo en marcha Plans Estratéxicos na provincia con dotacións que superaron os 12 millóns de euros para equipamentos sociais e actividade económica que xeraran valor engadido e tiveran un retorno económico para os propios Concellos, e creación de novos postos de traballo a través das políticas activas, exemplo do Lugo Emprega, que ó final redundarán na creación de preto dun millar de empregos directos repartidos por todos, e digo todos, os concellos da provincia, sen ningún tipo de distinción colorista nin partidaria, como nos veñen acostumbrando os gobernos da dereita coas subvencións, obras e empregos.
Poñamos por exemplo os concellos de Bóveda (1.719 - 493.266), Páramo (1.733 - 500.619), Samos (1.743 - 501.346) e Cervantes (1.780 - 518.797), e consideremos na primeira cifra o número de habitantes e na segunda os euros que recibiron do Estado durante 2009 e 2010, pola decisión política do goberno socialista de Zapatero. Bóveda e Páramo con alcaldes do PP reciben con poboación semellante a Cervantes e Samos, gobernados por socialistas, cantidades tamén semellantes. Reparto equitativo e xusto, sen trampas nin cartón; nunca unha política de inversións ou subvencións ten sido máis transparente, eficaz e democrática. Reparto criticado polos dirixentes do partido popular, pero non polos seus alcaldes que se viron durante este tempo reconfortados e recoñecidos polas medidas municipalistas do goberno socialista de Zapatero.
Sen dúbida un esforzo extraordinario do goberno socialista, un Plan que en dous anos supuxo un investimento municipal de 13.000 millóns de euros, o maior esforzo inversor da democracia nos concellos deste país, un compromiso económico e social pola recuperación do emprego e a saída de crise. Algúns serán recoñecidos por todo o que traballaron en tempos realmente difíciles, outros por todo aquilo que calaron e non fixeron
.
Alba de Groria (Castelao)
Si no abrante deste día poidéramos voar sobor da nosa terra e percorrela en todas direicións, asistiríamos á maravilla dunha mañán única. Dende as planuras de Lugo, inzadas de bidueiros, até as rías de Pontevedra, oureladas de piñeiraes; dende as serras nutricias do Miño e a gorxa montañosa do Sil, até a ponte de Ourense, onde se peitean as augas dentrambos ríos; ou dende os cabos da costa brava da Cruña, onde o mar tece encaixes de Camariñas, até o curuto do monte de Santa Tegra, que vence coa súa sombra os montes de Portugal, por todas partes xurde unha alborada de groria.
10 de mayo de 2011
plan Zapatero
29 de septiembre de 2008
financiamento municipal
Na última reunión en Zaragoza da FEMP (Federación Española de Municipios e Provincias), neste mesmo mes de setembro, víñase de aprobar unha resolución unánime sobre a futura negociación da reforma do modelo de financiamento local.
O partido e goberno socialistas teñen manifestado publicamente o seu compromiso de asumir todas e cada unha destas propostas encamiñadas a garantir un novo modelo financeiro e permitir que os concellos poidan ter unha economía suficiente e axeitada ás súas necesidades, e tamén para que este acordo se leve adiante ó mesmo tempo que a reforma da financiación autonómica, porque así poderase garantir a participación dos concellos nos ingresos das respectivas Comunidades Autónomas.
Neste proceso resulta imprescindible a unidade de tódolos municipalistas, da cor política que sexa, en torno a unhas propostas elaboradas e aprobadas pola FEMP. Tamén require unha resposta institucional, dende a lealdade e o compromiso, por parte dos Ministerios de Economía e Facenda, Administracións Públicas e, como non, os dezasete Gobernos autonómicos. Un compromiso económico para garantir a actividade, a prestación de servicios e o pleno exercicio das responsabilidades públicas de carácter municipal.
Un acordo que estaría vixente a partir de 2010, pero que debería asegurar a suficiencia no vindeiro exercicio presupostario 2009, no relativo á súa participación nos tributos do Estado. Con toda seguridade haberá que incorporar recursos adicionais para os concellos do mesmo xeito que se ten feito para as Comunidades Autónomas.
Unha vez pechado este proceso, o acordo debería contar cunha continuidade no tempo para determinar tamén a participación dos entes locais nos ingresos propios das CC.AA. , e así poder avanzar no proceso que algúns chamamos da segunda descentralización, e desenvolver os respectivos pactos locais dos diferentes territorios.
Necesario consenso parlamentario e político, tamén para aprobar un Estatuto do Goberno Local que recoñeza un novo marco de competencias reais e respecte os principios básicos e irrenunciables de igualdade, equidade, suficiencia financeira e autonomía municipal.
Consenso ás veces difícil de acadar, polo excesivo partidismo do PP, primeiro partido da oposición, como puxo de manifesto hai uns días na Cámara Alta, defendendo unha moción contraria o acordo logrado por unanimidade na FEMP, de que a negociación do financiamento local fose aparellada e vinculada á negociación do novo sistema de financiamento autonómico.
24 de junio de 2008
Reforma das facendas locais
A Constitución Española garante nos seus artigos 140 e 142 o principio de autonomía local e de suficiencia financeira dos concellos.
Xa vai para tres décadas da vixencia constitucional destes principios pero aínda hoxe existe unha ausencia total de planificación concertada dos recursos dos tres niveis de organización territorial: estatal, autonómico e local. A realidade é que a participación do mundo local no gasto público mantense practicamente estancado dende o ano 1985, en torno ó 13% do total.
Hai que recoñecer que na lexislatura pasada se aprobaron un importante conxunto de actuacións: medidas urxentes de Financiamento Local polas que se están a compensar anualmente, con 120 millóns de euros, ós concellos para facer fronte á diminución de ingresos municipais derivada da reforma do Imposto de Actividades Económicas (IAE), feita durante o goberno do PP de Aznar e Rajoy; a posibilidade legal de anticipar fondos da súa participación nos tributos do Estado; ou a creación dun novo fondo económico para os municipios de menos de 20.000 habitantes (tódolos concellos de Lugo agás a cidade).
Son sen dúbida importantes medidas que amosan o compromiso real do Goberno socialista co mundo municipal. Agora é o momento de continuar por este camiño e responder a unha demanda, ademais de xusta, histórica como é a reforma do financiamento local adaptado dunha vez por todas ás necesidades reais dos concellos.
Porque os gobernos locais están a desenvolver no día a día competencias que non lles pertencen e si corresponde a outras administracións do Estado, algo que afoga as xa de por si maltreitas
economías municipais, que en termos de xestión administrativa produce un crecemento incontrolado do gasto corrente, fundamentalmente nas áreas de xestión recoñecidas como “competencias impropias” dos concellos.
Cada día resulta máis necesario un gran pacto de estado entre Goberno Central, Comunidades Autónomas e Concellos, do que tamén participen as forzas políticas con representación parlamentaria. Unha reforma que para ser real, precisa da negociación, en paralelo, da reforma do financiamento autonómico, de xeito que dentro do respecto competencial se poidan ter en conta os xustos e históricos intereses das facendas municipais.
Todo elo cun obxectivo claro de modifica-la lexislación das facendas locais nunha dobre liña de garanti-los principios constitucionais de autonomía local e suficiencia financeira e de poñer en valor a xestión municipal. De facelo ben dependerá a calidade dos servizos que a cidadanía recibe do seu máis próximo xestor institucional, o concello.